ตำรับยาสมุนไพรแก้โรคท้องอืด ท้องเฟ้อ ท้องผูก ท้องเสีย ท้องบิด ท้องเดิน โรคกระเพาะอาหารและกรดไหลย้อน
กล้วยน้ำว้า
มีรายงานว่าผลดิบมีฤทธิ์ป้องกันการเกิดแผลในกระเพาะอาหารของหนูขาวที่ถูกกระตุ้นด้วยยาแอสไพริน เชื่อว่าฤทธิ์ดังกล่าวเกิดจากการถูกกระตุ้นผนังกระเพาะอาหารให้หลั่งสารเมือกออกมามากขึ้น จึงนำมาทดลองรักษาโรคกระเพาะอาหารของคน
วิธีใช้ ใช้กล้วยนำว้าดิบมาปอกเปลือก แล้วนำเนื้อมาฝานเป็นแผ่นบาง ๆ แตกแดด 2 วันให้แห้งกรอบ บดเป็นผงให้ละเอียด ใช้ทานครั้งละ 1-2 ช้อนโต๊ะ ละลายน้ำข้าว หรือน้ำผึ้ง ทานก่อนอาหาร ครึ่งชั่วโมงหรือก่อนนอนทุกวัน ทั้งนี้ในกล้วยดิบ จะกระตุ้นเซลล์ในเยื่อบุกระเพาะเพื่อหลั่งสารพวกมิวซิน ออกมาเคลือบกระเพาะ ซึ่งมีฤทธิ์ในการรักษาแผลในกระเพาะ
แก้ท้องผูก หรือระบบขับถ่ายไม่ปกติ เนื่องมาจากสารเพคติน จะเป็นตัวเพิ่มใยอาหารให้กับลำไส้ เมื่อลำไส้อีกกากอาหารมาก จะไปดันผนังลำไส้ ทำให้ผนังลำไส้เกิดการบีบตัว จึงทำให้รู้สึกอย่างถ่ายนั่นเอง
วิธีใช้ ทานกล้วยน้ำว้าสุข 1-2 ผล ก่อนนอน แล้วดื่มน้ำตามมาก ๆ จะช่วยให้ถ่ายท้องได้ดีในวันรุ่งขึ้น
แก้ท้องเดินหรือท้องเสีย ในกล้วยน้ำว้ามีสารแทนนินอยู่มาก จึงสามารถช่วยรักษา อาการท้องเสียแบบไม่รุนแรงได้
วิธีใช้ ใช้กล้วยน้ำว้าดิบหรือห่ามมาปอกเปลือก หั่นเป็นชิ้นบางๆ ใส่น้ำพอท่วมยา ต้มนานครึ่งชั่วโมง ดื่มครั้งละ 1/2 – 1 ถ้วยแก้ว ให้ดื่มทุกครั้งที่ถ่าย หรือทุกๆ 1-2 ชั่วโมง ใน 4-5 ชั่วโมงแรก หลังจากนั้นให้ดื่มทุก ๆ 3-4 ชั่วโมง หรือวันละ 3-4 ครั้ง นอกจากนี้แล้วตามตำรายาไทยใช้ผลดิบซึ่งมีสารแทนนินมาก รักษาอาการท้องเสียและบิด โดยกินครั้งละครึ่งหรือหนึ่งผล
————————————–
กระเพรา
กระเพรา หรือกอมก้อ กอมก้อดง กระเพราขาว กระเพราแดง มี 3 พันธุ์ คือ กระเพราแดง กระเพราขาวและกระเพราลูกผสมระหว่างกระเพราแดงและกระเพราขาว มีลักษณะทั่วไปคล้ายโหระพา ต่างกันที่กลิ่นและกิ่งก้านซึ่งมีขนปกคลุมมากกว่าใบกระเพราขาวสีเขียวอ่อน ส่วนใบกระเพราแดงสีเขียวแกมม่วงแดง ดอกย่อยสีชมพูแกมม่วง ดอกกระเพราแดงสีเข้มกว่ากระเพราขาว
ประโยชน์ทางสมุนไพร ตามตำรายาไทยใช้ใบหรือทั้งต้นเป็นยาขับลมแก้ปวดท้อง ท้องเสีย และคลื่นไส้อาเจียน พบว่าฤทธิ์ขับลมเกิดจากน้ำมันหอมระเหย การทดลองในสัตว์ แสดงว่าน้ำสกัดทั้งต้นมีฤทธิ์ลดการบีบตัวของลำไส้ สารสกัดแอลกอฮอล์สามารถรักษาแผลในกระเพาะอาหาร สาร eugenol ในใบมีฤทธิ์ขับน้ำดี ช่วยย่อยไขมันและลดอาการจุกเสียด
วิธีใช้ นิยมใช้กระเพราแดงมากกว่ากระเพราขาว โดยใช้ยอดสด 1 กำมือ ต้มพอเดือดแล้วดื่มเมื่อมีอาการ
————————————–
กระทือ
กระทือ หรือกระทือป่า กะแวน กะแอน แสมดำ แฮวดำ เฮียวดำ (ภาคเหนือ) เฮียวแดง (แม่ฮ่องสอน)
ประโยชน์ทางสมุนไพร หัวกระทือประกอบด้วยน้ำมันหอมระเหย ซึ่งประกอบไปด้วยสารMethyl ginggerol,Zingerone, Citral น้ำมันหอมระเหยมีฤทธิ์ขับลมได้กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ วิจัยว่าไม่มีพิษเฉียบพลัน
วิธีใช้ หัวกะทือเป็นยารักษาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียดและปวดท้อง โดยใช้หัวหรือเหง้าสดขนาด 20 กรัม ย่างไฟพบสุกเอามาโขลกกับน้ำปูนใสคั้นเอาน้ำมาดื่มเมื่อมีอาการ
————————————–
ตะไคร้
ตะไคร้ หรือจะไคร ไคร
ประโยชน์ทางสมุนไพร โคนกาบใบและลำต้นทั้งสดและแห้งมีน้ำมันหอมระเหย ตามตำรายาไทยใช้เป็นยาขับลม แก้ท้องอืดเฟ้อแน่นจุกเสียด
วิธีใช้ ใช้ลำต้นแก่สดประมาณ 1 กำมือ (40-60 กรัม) ทุบพอแหลก ต้มน้ำพอเดือดหรือชงน้ำ ดื่มวันละ 3 ครั้ง ก่อนอาหาร
————————————–
