คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ร่วมกับ สมาคมพืชสวนแห่งประเทศไทย และสมาคมศิษย์เก่าคณะทรัพยากรธรรมชาติ จัดประกวดทุเรียนและส้มโอทับทิมสยาม ผลไม้เมืองใต้ ชิงถ้วยประทาน พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ
รศ.ดร.จรัสศรี นวลศรี หัวหน้าคณะนักวิจัยและประธานคณะกรรมการจัดการประกวดทุเรียนบ้าน ทุเรียนพันธุ์และส้มโอทับทิมสยาม จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ เปิดเผยว่า วัตถุประสงค์ความสำคัญของการประกวดผลไม้ภาคใต้เป็นแหล่งผลิตผลไม้ที่สำคัญหลายชนิด โดยเฉพาะเงาะ ทุเรียน มังคุด ลองกอง และผลไม้ชนิดอื่นที่ได้รับความนิยมในระยะหลังๆ และมีศักยภาพสูง เช่น ส้มโอพันธุ์ทับทิมสยาม การปลูกผลไม้ในอดีตได้จากการเก็บเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพดีแล้วนำไปเพาะเป็นต้นใหม่ ซึ่งผู้ปลูกคาดหวังว่าจะได้ต้นพันธุ์ที่ตรงตามลักษณะพันธุ์เดิม แต่ความจริงนั้นได้ต้นใหม่ที่ได้จากการเพาะเมล็ดมักจะมีการกลายพันธุ์เป็นต้นใหม่ที่มีทั้งลักษณะดีและลักษณะด้อย ซึ่งลักษณะดีก็ถูกคัดเลือกไว้ทำพันธุ์
ต่อมาได้พัฒนาด้วยวิธีการขยายพันธุ์แบบไม่ใช้เพศ (ตอน, เสียบยอด) ที่ทำให้คงลักษณะพันธุ์ดีนั้นและนำไปปลูกเป็นการค้าในเวลาต่อมาถึงแม้ว่าในอดีตการปลูกผลไม้จะใช้พันธุ์ดีบ้างแล้ว แต่ก็พบว่ายังขาดลักษณะบางประการ ที่ยังต้องมีการพัฒนาคุณภาพให้สูงขึ้น
รศ.ดร.จรัสศรี กล่าวว่า คณะทรัพยากรธรรมชาติ สมาคมพืชสวนแห่งประเทศไทย และสมาคมศิษย์เก่า คณะทรัพยากรธรรมชาติ จึงได้หาแนวทางการประกวดผลไม้ทุเรียนพื้นบ้าน ทุเรียนพันธุ์หมอนทอง ทุเรียนพันธุ์ชะนี และส้มโอพันธุ์ทับทิมสยามขึ้นเพื่อที่จะได้เป็นเครื่องมือในการค้นหาผลไม้ลักษณะดีเด่นและนำไปสู่การค้นหาต้นแม่พันธุ์จนได้พันธุ์ผลไม้ใหม่ในที่สุด การประกวดทำให้สามารถค้นพบพันธุ์ผลไม้พันธุ์ใหม่มากมาย ดังได้ปรากฏเป็นพันธุ์การค้าในปัจจุบันหลายหลายชนิด เช่น ทุเรียนหลงลับแล ทุเรียนพวงมณี ทุเรียนหลินลับแล และพันธุ์ผลไม้ที่ได้จากการประกวดดังกล่าวนี้ ยังช่วยให้เกษตรกรตระหนักถึงคุณค่า ควรแก่การอนุรักษ์ให้เป็นอัตลักษณ์ประจำถิ่น เพื่อสร้างมูลค่าและยกระดับผลไม้ให้เป็นพืชเศรษฐกิจเฉพาะถิ่นเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่สร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรที่ยั่งยืนต่อไป
ขณะเดียวกัน พันธุ์ไม้ผลเหล่านี้ก็เป็นที่นิยมของเกษตรกรจากอดีตจนถึงปัจจุบัน บางชนิดยังมีความนิยมมากขึ้น เช่น ทุเรียนเมล็ดลีบ มีเนื้อหนา หวานมัน รูปทรงกะทัดรัดพอเหมาะสำหรับผู้บริโภคคนเดียว ส้มโอสีเขียวสวย เปลือกบาง สีเนื้อสวย รสชาติหวาน ไม่มีเมล็ด รูปทรงมีความสมบูรณ์
การจัดงานประกวดครั้งนี้ คณะทรัพยากรธรรมชาติ สมาคมพืชสวนแห่งประเทศไทย และสมาคมศิษย์เก่าคณะทรัพยากรธรรมชาติ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ จากพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ประทานถ้วยรางวัลแก่ผู้ชนะเลิศการประกวดทุเรียน และส้มโอทับทิมสยาม ผลไม้เมืองใต้ จำนวน 4 รางวัล ซึ่งในการประกวดครั้งนี้มีเกษตรกรส่งทุเรียนพื้นบ้านเข้าร่วมประกวด จำนวน 86 ราย ทุเรียนพันธุ์หมอนทอง 20 ราย ทุเรียนพันธุ์ชะนี ไม่มีผู้ส่งเข้าประกวด ส้มโอพันธุ์ทับทิมสยาม 32 ราย
ทั้งนี้ การประกวดผลไม้จึงเป็นวิธีการคัดเลือกพันธุ์ไม้ผลใหม่ที่สะดวกรวดเร็วกว่าการผสมพันธุ์ใหม่ๆ (Breeding) ซึ่งเป็นกรรมวิธีที่ยุ่งยาก ใช้เวลาในการดำเนินการนาน และการดำเนินการแต่ละครั้งยังไม่สามารถคาดหวังได้แน่นอนว่าจะได้พันธุ์ใหม่ดังที่ตั้งใจหรือไม่ ถ้าจะมองไปในอนาคตการประกวดแต่ละครั้งนอกจากจะประกวดคุณภาพผลผลิตผลไม้แต่ละพันธุ์แล้วควรต้องมีการเปิดให้มีการประกวดชนิดผลไม้ที่ไม่จำกัดพันธุ์ (พันธุ์อื่นๆ) เพื่อเปิดโอกาสให้เกษตรกรและผู้สนใจที่เป็นนักคัดเลือกพันธุ์ ได้นำผลไม้ของตนเองออกมาประกวดซึ่งนำไปสู่การค้นพบพันธุ์ผลไม้ใหม่ในที่สุด และในโอกาสนั้นจะเป็นโอกาสที่กรรมการผู้ตัดสินการประกวดจะได้ทำการคัดเลือกผลไม้ของผู้ซึ่งจะได้คัดเลือกเป็นผลไม้ชนะเลิศที่มีคุณสมบัติทั้งภายนอก และคุณภาพเนื้อ รสชาติเมล็ด เปอร์เซ็นต์ความหวาน ความอ่อนนุ่มหรือแข็งกรอบ หลังจากผลการตัดสินเป็นที่สิ้นสุดแล้ว นั่นหมายถึง ผลไม้ที่ได้รับรางวัลชนะเลิศเป็นชนิดพันธุ์ใหม่ก็จะเป็นที่สนใจของกรรมการ นักพืชสวน นักค้าพันธุ์ไม้จะออกติดตามพันธุ์ต่อไป
รศ.ดร.จรัสศรี กล่าวว่า คณะทรัพยากรธรรมาชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ จัดประกวดทุเรียนและส้มโอทับทิมสยาม ผลไม้เมืองใต้ ชิงถ้วยประทาน พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ โดยมี นางสุรียพรรณ์ ณ สงขลา รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา และ รองศาสตราจารย์ ดร.ไชยวรรณ วัฒนจันทร์ คณบดีคณะทรัพยากรธรรมชาติ กล่าวเปิดงานในครั้งนี้ เมื่อวันที่ 17 ส.ค. 2565
ผลการแข่งขันพันธุ์ทุเรียน มีดังนี้
รางวัลชนะเลิศ จาก ต.ศีรีเขต อ.ธารโต จ.ยะลา รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 จาก ต.อัยเยอร์เวง อ.เบตง จ.ยะลา รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 จาก ต.เบตง อ.เบตง จ.สงขลา รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 3 จาก ต.ศรีสาคร อ.ศรีสาคร จ.นราธิวาส และ ต.แม่หวาด อ.ธารโต จ.ยะลา
ผลการแข่งขันส้มโอพันธุ์ทับทิมสยาม
รางวัลชนะเลิศ จาก ต.คลองน้อย อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 จาก ต.คลองน้อย อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 จาก ต.คลองน้อย อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 3 จาก ต.คลองน้อย อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช
จรัญ ชุ่มเงิน รายงาน
