วันอาทิตย์ 22 พฤศจิกายน 2026
หน้าแรก หน้าข่าว ธนาคารขยะบ้านไผ่ รับฝากขยะจากภายในชุมชนเพื่อส่งเสริมการจัดการขยะ.

ธนาคารขยะบ้านไผ่ รับฝากขยะจากภายในชุมชนเพื่อส่งเสริมการจัดการขยะ.

ธนาคารขยะบ้านไผ่ รับฝากขยะจากภายในชุมชนเพื่อส่งเสริมการจัดการขยะการแยกขยะจากต้นทาง สู่การต่อยอดที่ปลายทางของขยะ ด้วยการคัดแยกเพิ่มมูลค่าในการขายและการจัดการ พร้อมการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์จากขยะ ที่เคยถูกทิ้ง และเกิดปัญหาหลากหลาย นำมาแปรรูป ต่อยอดเป็นของใช้มีคุณค่ามีราคา น่าซื้อหา เช่น หมอนเต่ามะเฟือง เบาะรองนั่งเต่าตนุ จากหลอดพลาสติก ไม้กวาดจากขวดพลาสติก ซึ่งขายดิบขายดีเพราะใช้ประโยชน์ได้จริงและ ลดปริมาณได้อีก คนทำคือคนสูงวัยในชุมชน ต่างมีรายได้ และไม่เหงามีความสุขที่ได้ทำ

นางสาวภัทริยา แก้วประดับ หรือ ขวัญหล้า อายุ 55 ปี อยู่ ม.1 ต.หนองตะพาน อ.บ้านค่าย ประธานวิสาหกิจชุมชนธนาคารขยะออมทรัพย์บ้านไผ่ เล่าว่า ก่อนหน้านี้ตนมีอาชีพเป็นมัคคุเทศก์ทางทะเล จะต้องมีการดูแลเรื่องของความสะอาดอยู่สม่ำเสมอ ในแต่ละปีมีการเก็บขยะทั้งบนบกและใต้ทะเลเยอะมาก เราก็มีแรงบันดาลใจว่าทำไมขยะที่เก็บทุกๆปีมันเพิ่มขึ้นในทุกปี ทั้งๆ ที่เก็บทุกปี จึงเป็นแรงบันดาลใจให้คิดว่าต้องมีการจัดการขยะ อย่างน้อยก็ต้องจัดการที่ตัวเองก่อนและไปสู่ชุมชน เริ่มต้นของโครงการนี้เริ่มมาจากคนแค่ 10 คน ในปี 2555 ซึ่งสังคมยังมองว่าขยะเป็นเรื่องที่ไกลตัวต้องเริ่มคุยกับคนที่อยู่รอบตัวเราก่อน จึงรวมกลุ่มกันได้ประมาณ 10 หลังคาเรือน เมื่อได้คัดแยกขยะแล้วได้เห็นผลดีทำให้ 10 ครัวเรือนนี้เป็นต้นแบบ จึงให้หนึ่งใน 10 คนนี้ไปดูแลอีก 10 ครัวเรือน โดยวิธีการก็คือใช้การพูดเจรจาให้เขาเข้าใจ ถ้าเราทำแล้วจะได้ประโยชน์และเสียประโยชน์อะไร โดยองค์ความรู้ต่างๆเกิดจากประสบการณ์จากการทำงานมัคคุเทศก์ทางทะเลซึ่งจะปลูกฝังเรื่องสิ่งแวดล้อมอยู่แล้ว อีกส่วนคือการอ่านซึ่งสำคัญมาก เช่นโครงการพระราชดำริของในหลวงแล้วเราก็เอามาปรับใช้

เรามองเห็นถึงปัญหาของผู้สูงอายุ ซึ่งตอนนี้นับวันก็จะมากขึ้น ส่วนลูกหลานส่วนใหญ่ก็จะออกไปสร้างเนื้อสร้างตัวข้างนอก เราจึงคิดว่าโครงการของเราสามารถสานฝันของคนแก่ ที่จะสามารถทำให้เขามีชีวิตที่ดีขึ้น ผู้สูงอายุแค่มีความหวังว่าถ้าเขามีรายได้วันละเล็กละน้อย ก็มีความสุขแล้ว เราจึงใช้วิธีการไปพูดคุยชักชวนกับเขา พูดถึงการแปรรูปผลิตภัณฑ์ เกิดมาจากตอนที่เราเปิดเป็นธนาคารขยะออมทรัพย์ ก็จะมีขยะประเภทที่ขายได้ กับที่ขายไม่ได้ ซึ่งขยะที่ขายไม่ได้มันก็จะเป็นปัญหาของชุมชน เราจึงมาคิดว่าเราจะเอาขยะพวกนี้ไปทำอะไรดีหรือจะต้องทิ้ง เราจึงมานั่งคิดว่าเราควรที่จะเอาขยะพวกนี้มาสร้างรายได้ โดยการเอามาแปรรูป และสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ ของชุมชน และนำไปขายเพื่อเป็นเงินนำมาหล่อเลี้ยง ในกลุ่ม โดยเริ่มแปรรูปเป็นชิ้นเล็กๆก่อนปรากฏว่าขายดี จึงสร้างผลิตภัณฑ์เป็นชิ้นใหญ่ขึ้น

ส่วนผลิตภัณฑ์ที่เราผลิตออกมาแบบจริงจังเลยก็คือการเอาหลอด มาแทนใยสังเคราะห์ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจเมื่อปี 2562 จากที่เราได้ทราบข่าวว่ามีน้องเต่า โดนหลอดเสียบจมูกแล้วเสียชีวิต จึงเป็นจุดเปลี่ยน อยากที่จะช่วยน้องเต่าจึงมีการรับบริจาคหลอด เราก็จะเอาหลอดนี้มาตัดแทน ใยสังเคราะห์ จึงออกมาเป็นหมอนน้องเต่ามะเฟือง เบาะรองนั่งเต่าตะนุ ภายใต้แบรนด์ของเรา

โดยโครงการของเราได้ทำมาร่วม 12 ปีแล้ว ซึ่ง 12 ปีที่ผ่านมาเราถือว่าเราประสบความสำเร็จ ในระดับหนึ่ง ซึ่งเราได้ส่งประกวดเป็นหมู่บ้านซีโร่เวส แล้วได้รางวัลที่สามของประเทศ ซึ่งก็ถือเป็นความภาคภูมิใจ อย่างมากในปี 2565ส่วนประเภทขวดพลาสติกและฝาขวดน้ำ โดยฝาขวดน้ำสามารถเอาไปอัพไซคิงเป็นไม้แขวนเสื้อ ซึ่งตอนนี้กำลังได้รับความนิยม ในส่วนของขวดน้ำเราก็จะมีการแยกประเภทออกมา ก็จะเอามาทำเป็นไม้กวาดแบบต่างๆ ส่วนหลอดต่างๆเราก็จะเอามาทำเป็นไส้ของหมอนแทนใยสังเคราะห์

ด้านนางอุไร มนต์ประสิทธิ์ อายุ 70 ปี หนึ่งใน สมาชิก ซึ่งอดีตเป็น ข้าราชการครู บอกว่า เข้ามาทำโครงการนี้ตั้งแต่เกษียณได้แปดปีแล้ว เริ่มต้นมาจากลูกสาวเข้ามาทำงานในโครงการธนาคารขยะ โดยโครงการมีการรณรงค์ให้ชุมชนมีการจัดการขยะ ภายในบ้านของตนเอง ปัจจุบันตนมีหน้าที่เป็นคณะทำงานของที่นี่ ทำทุกอย่างที่มี ตั้งแต่รับซื้อขยะ คัดแยกขยะ จนไปถึงการแปรรูปขยะ คิดว่าการได้มาทำงานที่นี่เป็นผลดีเพราะตนเกษียณออกมาแล้วไม่มีงานทำ มาอยู่ที่นี่ทำให้ได้พบเจอเพื่อนไม่เป็นโรคซึมเศร้า และยังมีรายได้เข้ามา ก็จะมาทำงานทุกวัน และหยุดในวันเสาร์อาทิตย์เหมือนเข้าทำงานปกติ

นางวิไล สุทธิรักษ์ อายุ 68 ปี ข้าราชการพยาบาลเกษียณ บอกว่า พอเกษียณแล้วได้เห็นใน LINE หมู่บ้านว่าจะมีการอบรมทำไม้กวาด จึงสนใจเพราะคิดว่าน่าจะใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ จึงเข้ามาอบรมอยู่สองวันและหลังจากนั้นทางประธานโครงการจึงได้ชักชวน ให้เข้ามาทำด้วยกันบ่อยบ่อย เพราะเกษียณแล้ว อยู่ในโครงการนี้ตนมีหน้าที่เป็นคณะทำงาน เข้ามาทำได้ประมาณสองปีแล้ว หน้าที่ก็คือสามารถช่วยทำได้ทุกอย่าง แต่ที่ตนถนัดที่สุดคือการทำไม้กวาด เพราะตนเริ่มมาจากการอบรมทำไม้กวาด แต่ถ้าหากมีออเดอร์อย่างอื่นมาตนก็สามารถช่วยได้ สามารถเรียนรู้ได้ การมาทำงานที่นี่ทำให้ได้เพื่อนฝูง ได้ผ่อนคลาย เพราะตนเป็นคนไม่ชอบอยู่นิ่ง ภูมิใจที่ได้ทำในสิ่งที่มีประโยชน์ ที่ได้มีส่วนช่วยและได้ทำในสิ่งที่เราทำออกไปแล้วมีประโยชน์ มีคุณค่า แก่ผู้อื่น

นิตยา ทุมมานนท์/ระยอง