วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ที่ศูนย์การเรียนรู้บ้านคำข่า ตำบลนาตาล อำเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) พร้อมคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ภายใต้แผนงาน App. Tech (Appropriate Technoloชgy) จาก สวก. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชาคริต ชาญชิตปรีชา อธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร พร้อมสื่อมวลชนลงพื้นที่เพื่อขับเคลื่อนการขยายผลเทคโนโลยีที่เหมาะสมสู่เกษตรกร ซึ่งจัดโดยสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) สวก. ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)ถ่ายทอดองค์ความรู้ตั้งแต่การปลูกคราม ตั้งแต่การปลูก การหมัก การแปรรูป ไปจนถึงการย้อมผ้า นำนวัตกรรมมาช่วยเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้ชุมชน โดยจัดกิจกรรมวันถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อขยายผลความสำเร็จของงานวิจัย ภายใต้โครงการขับเคลื่อนการขยายผลเทคโนโลยีที่เหมาะสมสู่เกษตรกร ณ ศูนย์การเรียนรู้ผลิตครามผงพร้อมย้อมบ้านคำข่า ซึ่งเป็นชุมชนทอผ้าย้อมครามที่มีชื่อเสียงของจังหวัดสกลนคร และได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI
น.ส.สมหมาย มุงคุณ อายุ 58 ปี กำนันตำบลนาตาล เปิดเผยว่า ชุมชนมีภูมิปัญญาการย้อมครามธรรมชาติสืบทอดมายาวนาน แต่เดิมเนื้อครามสดมีข้อจำกัดด้านการเก็บรักษาและอายุการใช้งาน จึงนำองค์ความรู้เดิมมาต่อยอดพัฒนาเป็น “ครามผงพร้อมย้อม” ด้วยการนำเนื้อครามจากใบครามที่ปลูกในชุมชน ผ่านกระบวนการทำแห้งและบดละเอียด ทำให้จัดเก็บได้นาน สะดวกต่อการขนส่ง และสามารถนำไปก่อหม้อครามเพื่อย้อมผ้าได้ง่ายขึ้น ภายในศูนย์ฯ เปิดให้ผู้สนใจเรียนรู้กระบวนการผลิตครามครบวงจร ตั้งแต่การปลูกและเก็บใบคราม การหมัก การแยกเนื้อคราม การผลิตครามผง การก่อหม้อคราม หรือหม้อนิล ตลอดจนการมัดย้อมและการดูแลหม้อคราม ซึ่งต้องอาศัยความรู้และประสบการณ์เฉพาะด้านเป้าหมายของศูนย์ฯ ไม่ใช่เพียงการจำหน่ายผ้าคราม แต่ต้องการให้เป็นโรงเรียนของชุมชน ถ่ายทอดภูมิปัญญาสู่คนรุ่นใหม่ ให้เห็นคุณค่าของครามธรรมชาติ และนำเทคโนโลยีมาช่วยให้การเริ่มต้นย้อมครามทำได้ง่ายขึ้น สามารถต่อยอดเป็นอาชีพและสร้างรายได้ให้ครอบครัว ทั้งนี้ ศูนย์การเรียนรู้ผลิตครามผงพร้อมย้อมบ้านคำข่า เปิดให้ประชาชน นักเรียน นักศึกษา และนักท่องเที่ยว เข้าศึกษาดูงานและร่วมกิจกรรมเวิร์กช็อปย้อมครามด้วยตนเองได้ทุกวัน โดยติดต่อล่วงหน้า 1 วัน นับเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น ควบคู่กับการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ และสร้างเศรษฐกิจชุมชนตำบลนาตาล อำเภอเต่างอย ให้เติบโตอย่างยั่งยืน
วัฒนะ แก้วก่า/สกลนคร
