รองประธานกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม พร้อมคณะ ลงพื้นที่วัดภูมินทร์ จ.น่าน หลังสถานการณ์น้ำท่วมคลี่คลาย ตรวจสอบพระอุโบสถพบรอยแตกร้าวหลายจุด โดยเฉพาะบริเวณด้านทิศตะวันออกมีลักษณะการทรุดตัว หวั่นผลกระทบจากน้ำท่วมและความชื้นสะสมต่อฐานรากและโครงสร้างโบราณสถาน เร่งเรียกร้องกรมศิลปากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องส่งทีมวิศวกรเข้าตรวจสอบอย่างละเอียด ก่อนความเสียหายลุกลาม
เมื่อเวลาประมาณ 09.30 น. วันที่ 22 สิงหาคม 2569 นายประสิทธิ์ โนทะ รองประธานกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม พร้อมคณะ ลงพื้นที่วัดภูมินทร์ ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เพื่อติดตามและตรวจสอบสภาพพระอุโบสถ หลังพื้นที่ประสบสถานการณ์น้ำท่วมต่อเนื่องในช่วงที่ผ่านมา
จากการสำรวจเบื้องต้น พบความผิดปกติบริเวณพระอุโบสถหลายจุด โดยเฉพาะด้านทิศตะวันออก ซึ่งพบรอยแตกร้าวและลักษณะการทรุดตัวของตัวอาคาร สร้างความกังวลถึงความมั่นคงแข็งแรงของโครงสร้างในระยะยาว
นายประสิทธิ์ กล่าวว่า วัดภูมินทร์ถือเป็นวัดคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดน่าน และเป็นโบราณสถานสำคัญที่มีนักท่องเที่ยวเดินทางมาสักการะพระพุทธรูปและชมจิตรกรรมฝาผนังล้านนา โดยเฉพาะภาพ “ปู่ม่านย่าม่าน” ซึ่งเป็นมรดกทางศิลปวัฒนธรรมที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง
ที่ผ่านมา วัดภูมินทร์ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมหลายครั้ง แม้น้ำจะไม่ได้ไหลเข้าภายในพระอุโบสถโดยตรง แต่การที่พื้นที่โดยรอบมีน้ำท่วมและความชื้นสะสมซ้ำ ๆ อาจส่งผลกระทบต่อฐานรากและโครงสร้างของอาคารเก่าแก่ในระยะยาว
การลงพื้นที่ครั้งนี้พบรอยร้าวหลายจุด รวมถึงลักษณะการทรุดตัวของตัวอาคาร เบื้องต้นอาจมีความเกี่ยวข้องกับผลกระทบสะสมจากสถานการณ์น้ำท่วมในแต่ละปี อย่างไรก็ตาม ยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แท้จริงได้ จำเป็นต้องให้วิศวกรและผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุรักษ์โบราณสถานเข้าตรวจสอบอย่างละเอียด ทั้งระดับการทรุดตัว ลักษณะรอยร้าว ฐานราก และผลกระทบจากความชื้น
นายประสิทธิ์ จึงเรียกร้องให้กรมศิลปากร รวมถึงหน่วยงานด้านวิศวกรรมและการอนุรักษ์โบราณสถาน เร่งส่งทีมผู้เชี่ยวชาญเข้าตรวจสอบโดยเร็ว พร้อมจัดทำแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ ไม่ควรรอให้โครงสร้างเกิดความเสียหายรุนแรงแล้วจึงดำเนินการบูรณะ
ขณะที่เจ้าอาวาสวัดภูมินทร์ได้สะท้อนความกังวลต่อคณะกรรมาธิการเกี่ยวกับสภาพโครงสร้างและการทรุดตัวของพระอุโบสถ โดยนายประสิทธิ์แนะนำให้ทางวัดทำหนังสืออย่างเป็นทางการถึงคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม เพื่อให้คณะกรรมาธิการนำประเด็นดังกล่าวเข้าสู่การหารือและประสานหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญเข้ามาดำเนินการต่อไป
ทางวัดยังสะท้อนว่า เมื่อเกิดภัยพิบัติ เช่น น้ำท่วม การเข้ามาตรวจสอบและแก้ไขปัญหาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอาจยังไม่รวดเร็วเพียงพอ ขณะที่โบราณสถานต้องเผชิญความเสี่ยงจากผลกระทบสะสมทุกครั้งที่เกิดน้ำท่วม
สำหรับด้านความปลอดภัย นายประสิทธิ์ระบุว่า เบื้องต้นยังสามารถเปิดพื้นที่ให้นักท่องเที่ยวเข้าสักการะและเยี่ยมชมได้ และยังไม่พบสัญญาณที่บ่งชี้ถึงอันตรายเฉียบพลัน แต่ควรติดตามรอยแตกร้าวและการทรุดตัวที่ปรากฏอย่างใกล้ชิด
ทั้งนี้ พระอุโบสถวัดภูมินทร์เป็นอาคารโบราณที่สร้างด้วยเทคนิคและภูมิปัญญาของคนในอดีต โครงสร้างมีลักษณะแตกต่างจากอาคารสมัยใหม่ จึงจำเป็นต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านในการประเมินความมั่นคงและกำหนดแนวทางอนุรักษ์ที่เหมาะสม โดยต้องคำนึงถึงคุณค่าทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมควบคู่กับความปลอดภัย
นายประสิทธิ์กล่าวเพิ่มเติมว่า ปัญหาดังกล่าวไม่ได้จำกัดอยู่เพียงวัดภูมินทร์ เพราะจังหวัดน่านมีวัดและโบราณสถานเก่าแก่จำนวนมากในแทบทุกอำเภอ หลายแห่งต้องเผชิญทั้งน้ำท่วม ความชื้น ภัยแล้ง และการเสื่อมสภาพตามอายุ ขณะที่การบูรณะบางส่วนยังต้องพึ่งพากำลังศรัทธาของประชาชน จึงควรมีระบบตรวจสอบและดูแลโบราณสถานอย่างต่อเนื่องจากภาครัฐ
สำหรับวัดภูมินทร์ ทางวัดเคยแจ้งปัญหาไปยังสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดและกรมศิลปากรแล้ว และมีการเข้ามารับทราบ สำรวจ และวิเคราะห์ปัญหาเบื้องต้น แต่ยังไม่มีการดำเนินการแก้ไขเชิงโครงสร้างอย่างชัดเจน
รองประธานกรรมาธิการฯ จึงย้ำว่า ขั้นตอนต่อไปควรเร่งจัดทีมวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณสถานเข้าตรวจสอบเชิงลึก เพื่อประเมินระดับการทรุดตัว สาเหตุของรอยร้าว สภาพฐานราก ตลอดจนผลกระทบจากความชื้นและน้ำท่วม พร้อมออกแบบแนวทางเสริมความมั่นคงและป้องกันความเสียหายก่อนสถานการณ์จะรุนแรงขึ้น
การลงพื้นที่ครั้งนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการผลักดันให้เกิดการตรวจสอบโครงสร้างอย่างจริงจัง หลังวัดภูมินทร์ต้องเผชิญน้ำท่วมต่อเนื่องหลายปี ขณะที่ร่องรอยการทรุดตัวและรอยแตกร้าวที่พบกำลังเป็นสัญญาณเตือนถึงความจำเป็นในการเร่งอนุรักษ์โบราณสถานสำคัญของจังหวัดน่าน เพื่อรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าให้คงอยู่ต่อไป
ประสิทธิ์ สองเมืองแก่น จ.น่าน
