“พี่ต่อ Jito” ชวนถอดรหัส “ศรัทธา–ปัญญา–พุทธแท้” บนเวที “เรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ” ปีที่ 30

ทำไมคนรุ่นใหม่ตั้งคำถามเรื่อง “พุทธแท้–พุทธเทียม” พี่ต่อ Jito เปิดประเด็นถึงข้อสงสัยของคนรุ่นใหม่ที่มักตั้งคำถามว่า “อะไรคือพุทธแท้” จนนำไปสู่ศรัทธาที่สั่นคลอน โดยให้มุมมองที่น่าสนใจว่า พระธรรมคำสอนถูกถ่ายทอดด้วยวิธีมุขปาฐะ (การบอกเล่าปากต่อปาก) นานถึง 400 ปี ก่อนจะถูกจารึกเป็นลายลักษณ์อักษรครั้งแรกที่ศรีลังกา เปรียบเสมือน “เกมโทรศัพท์เสีย” ที่เนื้อหาอาจมีการคลาดเคลื่อนหรือผสมผสานความคิดของผู้คนในแต่ละยุคสมัยเข้าไปด้วย ดังนั้นการยึดติดเพื่อหาจุดเริ่มต้นที่ “แท้จริง” เพียงจุดเดียวอาจไม่ใช่คำตอบที่ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด

เลนส์ของรัฐกับภาพจำของพุทธศาสนาสมัยใหม่ในเชิงประวัติศาสตร์ พี่ต่อชี้ให้เห็นว่านิยามของ “พุทธศาสนาที่ถูกต้อง” ในปัจจุบัน ส่วนหนึ่งถูกหล่อหลอมขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 เพื่อตอบโต้กระแสจากตะวันตกและมิชชันนารี โดยปรับปรุงให้พุทธศาสนาไทยมีความเป็นเหตุเป็นผล (Rationalism) มากขึ้น ลดทอนเรื่องอิทธิปาฏิหาริย์และไสยศาสตร์ เพื่อให้สอดคล้องกับหลักวิทยาศาสตร์

กระบวนการนี้ทำให้คนรุ่นใหม่ใช้ “ปัญญา” และ “เหตุผล” เป็นเครื่องมือหลักในการมองศาสนา จนละเลยความสำคัญของ “ศรัทธา” เมื่อมองผ่านเลนส์ที่ถูกจัดรูปโดยรัฐและการศึกษาในโลกสมัยใหม่ จึงเกิดคำถามต่อพิธีกรรมหรือความเชื่อดั้งเดิมว่าไม่ใช่พุทธที่แท้จริง ทั้งที่ในยุคพุทธกาล องค์ประกอบเรื่องปาฏิหาริย์หรือชาติภพก็มีบทบาทสำคัญคู่ขนานกันมา

เปลี่ยนวิธีตั้งคำถาม เพื่อคืนศรัทธาให้หัวใจ พี่ต่อสรุปทิ้งท้ายว่า การที่ศรัทธาในปัจจุบันดูเหมือนลดน้อยลง อาจเกิดจากการตั้งคำถามที่ผิดรูปผิดรอย เพราะเรากำลังถามหาพุทธดั้งเดิมผ่านชุดความคิดที่ถูกปลูกฝังมาโดยกลไกของอำนาจและความรู้สมัยใหม่

“คนรุ่นใหม่อาจไม่ได้ขาดศรัทธา แต่เขาอยู่ภายใต้ชุดความคิดที่ถูกสร้างขึ้น คำถามสำคัญคือจะทำอย่างไรให้เขาเห็นว่าความคิดนั้นถูกสร้างขึ้นมาอย่างไร เพื่อให้ศรัทธากลับมาได้โดยไม่ต้องปิดกั้นการตั้งคำถาม”

ผู้ที่สนใจสามารถร่วมปฏิบัติธรรมและรับฟังธรรมะดีๆ ในโครงการ “เรายกวัดมาไว้ที่เซเว่นฯ” เป็นประจำทุกวันศุกร์ เวลา 12.00 – 13.30 น. ผ่านช่องทาง Facebook Live CP ALL หรือรับชมคลิปย้อนหลังได้ที่ https://www.facebook.com/cpall7/ และสามารถติดตามฟังธรรมะสบายๆ ผ่านช่องทาง Youtube: ADM7100 และ Tiktok: thrrma_tiktok