หลายปีที่ผ่านมาภาคปศุสัตว์ไทย โดยเฉพาะการผลิตโปรตีนหลักของคนไทยทั้ง หมู ไก่ และไข่ ต้องเผชิญกับปัญหาและอุปสรรคเดียวกัน คือ ต้นทุนวัตถุดิบอาหารสัตว์ปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง จากปัจจัยภายนอกที่ไม่สามารถควบคุมได้ทั้งภาวะโลกร้อนที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงสงครามยืดเยื้อระหว่างรัสเซีย-ยูเครน ที่ส่งผลกระทบในวงกว้างดันราคาวัตถุดิบและพลังงานสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ ตลอดจนการแพร่ระบาดของโรคสัตว์ต่างๆ ที่ต้องใช้เวลาในการฟื้นฟู เช่น โรค ASFในสุกร และไข้หวัดนก (ในประเทศเพื่อนบ้าน) กระทบโดยตรงกับต้นทุนการผลิตและราคาเนื้อสัตว์ในประเทศสูงขึ้นอย่างไม่เคยมีมาก่อน
วันนี้ นับเป็นข่าวดีของวงการปศุสัตว์ไทยที่ราคากากถั่วเหลืองปรับตัวลดลงประมาณ 22% จากที่เคยแตะเพดานสูงสุดที่ 18 บาทต่อกิโลกรัมในปี 2566 อยู่ที่ราคาเฉลี่ยประมาณ 14 บาท เมื่อต้นเดือนสิงหาคม 2568 เป็นครั้งแรกในรอบ 3 ปี ที่ห่วงโซ่การผลิตเนื้อสัตว์จะได้มีโอกาสบริหารจัดการต้นทุนการผลิตให้มีเสถียรภาพและประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งจะส่งเสริมคุณภาพเนื้อสัตว์ที่ดีเพื่อส่งต่อไปถึงมือผู้บริโภคคนไทยทุกคนเข้าถึงได้ในราคาที่สมเหตุผล
เปรียบเทียบราคาเฉลี่ยวัตถุดิบอาหารสัตว์หลักย้อนหลัง 5 ปี – ปัจจุบัน (2563–2568)
| ปี | กากถั่วเหลือง (บาท/กก.) | ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (บาท/กก.) | ปลาป่น (บาท/กก.) |
| 2563 | 12.50 | 8.50 | 35 |
| 2564 | 14.00 | 9.50 | 38 |
| 2565 | 16.00 | 11.00 | 40 |
| 2566 | 18.00 | 13.00 | 42 |
| 2567 | 14.00 | 13.80 | 41 |
| 2568 | ~14.00 | ~13.80–14.00 | ~41.00–42.00 |
ที่มา : รวบรวมจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรและสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย
หมายเหตุ : ปี 2567–2568 ราคากากถั่วเหลืองโลกลดลง จากผลผลิตล้นตลาดและภาษีการค้าระหว่างจีน-สหรัฐฯ
ส่วนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และปลาป่นมีแนวโน้มทรงตัวหรือเพิ่มขึ้นเล็กน้อย
นอกจากนี้ ผู้เลี้ยงสัตว์และผู้ผลิตอาหารสัตว์จะหันมาใช้กากถั่วเหลืองในประเทศมากขึ้น เพราะประหยัดเวลากว่าการนำเข้าจากต่างประเทศ อีกทั้งยังเป็นโอกาสสำคัญในการปรับโครงสร้างการเพาะปลูก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตควบคู่กับการใช้เทคโนโลยีสู่การผลิตที่ยั่งยืน ลดความผันผวนของราคาวัตถุดิบในอนาคต รวมถึงรองรับเงื่อนไขทางการค้าและการบริโภคของตลาดโลกที่เพิ่มขึ้น ซึ่งจะส่งผลดีกับผู้บริโภคไทย ตลอดจจยกระดับความสามารถแข่งขันของเนื้อสัตว์และเกษตรกรไทยในตลาดโลกในอนาคต
ด้านผู้บริโภคจะได้รับประโยชน์ทางตรงจากราคาผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์มีเสถียรภาพมากขึ้นในราคาที่เข้าถึงได้ คุณภาพอาหารดีขึ้นและปลอดภัย จากการใช้วัตถุดิบที่มีการตรวจสอบย้อนกลับและไม่ใช้วัตถุดิบที่มาจากการเผา ซึ่งเชื่อว่าจะมีผลในการลดฝุ่น PM2.5 ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตข้าวโพดและวัตถุดิบอาหารสัตว์อื่น สร้างอาหารมั่นคงให้กับประเทศไทย
ช่วงเวลานี้ถือว่าเป็น “โอกาส” เมื่อต้นทุนอาหารสัตว์ลดลง โดยเฉพาะกากถั่วเหลืองที่ราคาลดลง ขณะที่วัตถุดิบอื่นๆ ยังทรงตัวหรือปรับลดลงเล็กน้อย จะเป็นปัจจัยบวกช่วยลดต้นทุนการเลี้ยงสัตว์ได้ เกษตรกรจะหันมาใช้สูตรอาหารสัตว์ที่มีสัดส่วนของกากถั่วเหลืองซึ่งให้โปรตีนสูงกว่าธัญพืชทดแทนหลายชนิดสูงขึ้น (ก่อนหน้านี้ ผู้เลี้ยงสัตว์ปรับเปลี่ยนสูตรอาหารสัตว์เพื่อรักษาต้นทุนการผลิตและลดความเสี่ยงจากราคาที่ผันผวน) ส่งเสริมการพัฒนาสูตรอาหารสัตว์ที่มีคุณภาพสูงในราคาที่เข้าถึงได้ ซึ่งจะทำให้ทั้งคุณภาพเนื้อสัตว์ดีขึ้นและราคาผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์มีเสถียรภาพมากขึ้น
ทุกภาคส่วนในห่วงโซ่เนื้อสัตว์ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำจะได้ประโยชน์ร่วมกันแบบ win-win ที่สำคัญนี่คือโอกาสสำคัญในการปรับโครงสร้างการผลิตวัตถุดิบอาหารสัตว์ของไทยสู่ความยั่งยืน และส่งเสริมคนไทยสู่การบริโภคอย่างยั่งยืนควบคู่กันไป./

















