เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2565 เวลา 09.00 น. ที่อนุสาวรีย์พระเจ้าสุริยพงษ์ผลิดเดช พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติน่าน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน เป็นประธานพิธี ทำบุญตักบาตร และบวงสรวงถวายราชสดุดี วันพระเจ้าน่าน ประจำปี 2565 โดยมีบรรดาเหล่าข้าราชการ ทหาร ตำรวจ ในหน่วยและในพื้นที่ พร้อมทายาทลูกหลาน พระเจ้าสุริยพงษ์ ร่วมแสดงความกตัญญูกตเวที ถวายราชสักการะ พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชฯ อดีตเจ้าผู้ครองนครน่าน เนื่องในวันคล้ายวันถึงแก่พิราลัย ของพระเจ้าสุริยพงษ์ผลิตเดชฯ อดีตเจ้าผู้ครองนครน่านองค์ที่ 63 วันที่ 5 เมษายน
พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช เจ้าผู้ครองนครน่าน ในครั้งที่ได้ทรงปกครองเมืองน่าน ให้รอดพ้นจากภัยคุกคามต่าง ๆ และทรงเป็น เจ้าผู้ครองนครน่าน และผู้เป็นนักพัฒนาหลายๆ ด้านที่สำคัญเช่น ด้านการปกครอง พระองค์ทรงมีทศพิธราชธรรม ปกครองไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน โดยเมตตาธรรม ทรงโปรดให้ยกเลิกโทษประหารทางอาญาทั้งสิ้น เป็นผู้มีวิริยะอุสาหะ มองเห็นการณ์ไกล ได้จัดวางผังเมือง ขยายถนนให้กว้างขวางสะดวกแก่การสัญจรไปมา ดังที่ปรากฏเห็นปัจจุบัน
ด้านการทหาร ได้ทำนุบำรุงการทหารอย่างเข็มแข็ง รวบรวมกำลังพลเข้าสังกัดมูลนาย ฝึกปรือกำลังพลการรบ จัดตั้งยุ้งฉางสะสมเสบียงอาหาร กระสุนดินดำตำไว้มากมาย ประจักษ์ในหมู่พสกนิกร ชาวนันทบุรีศรีนครน่าน รวมทั้งทรงทราบถึงใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท เป็นที่พึงพอพระราชหฤทัย ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นอันมากจึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม สถาปนาเลื่อนฐานันดรศักดิ์เป็น “ พระเจ้านครน่าน ” ปรากฏนามตามพระสุพรรณบัฏว่า “ พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช / กุลเชษฐมหันต์ ไชยนันทบุรี มหาราชวงษาธิบดี สุจริตจารีราชานุภาวรักษ์ วิบูลยศักดิ์กิติไพศาล ภูบาลบพิตร สถิต ณ นันทราชวงศ์ พระเจ้านครน่าน ทางด้านการศึกษา พระองค์ได้สละทรัพย์ส่วนพระองค์จัดตั้งโรงเรียนสอนหนังสือภาษาไทยขึ้นเป็นโรงเรียนแรกในนครน่าน เมื่อ พ.ศ. 2450 ให้ชื่อว่า โรงเรียนสุริยานุเคราะห์ปฐมของศรีสวัสดิ์วิทยาคารในปัจจุบัน ด้านการศาสนา ส่งเสริมสนับสนุนการศึกษาด้านปริยัติธรรม โดยได้ส่งพระสงฆ์ที่มีความสามารถ ไปเรียนพระปริยัติธรรมที่สำนักเรียนกรุงเทพมหานคร นอกจากนี้ ได้สละทุนทรัพย์บูรณปฏิสังขรณ์วัด และปูชนียวัตถุในนครน่าน เป็นอันมาก และยังสร้างหอไตรปิฎกหลังใหญ่ที่วัดพระธาตุข้างค้ำวรวิหาร ดังที่ปรากฏในปัจจุบันนี้
ประสิทธิ์ สองเมืองแก่น จ.น่าน/รายงาน
