ตำรับยาสมุนไพรแก้โรคท้องอืด ท้องเฟ้อ ท้องผูก ท้องเสีย ท้องบิด ท้องเดิน โรคกระเพาะอาหารและกรดไหลย้อน
ดีปลี
ประโยชน์ทางสมุนไพร ในผลจะมีน้ำมันหอมระเหยและสาร piperine ตามตำรายาไทยใช้ผลแก่จัดแต่ยังไม่สุกตากแห้งเป็นยาขับลม บำรุงธาตุ แก้ท้องเสีย
วิธีใช้ ใช้ผล 1 กำมือ (ประมาณ 10-15 ผล) ต้มเอาน้ำดื่ม
————————————–
เร่ว
เร่ว หรือหมากแหน่ง (สระบุรี) หมากเนิง (อีสาน) มะอี้ หมากอี้ มะหมากอี้ (เชียงใหม่) หน่อเนง (ชัยภูมิ)
ประโยชน์ทางสมุนไพร น้ำมันหอมระเหยในเมล็ดเร่วมีฤทธิ์เป็นยาขับลม ช่วยแก้อาการท้องอืดท้องเฟ้อ แน่น จุกเสียด
วิธีใช้ ใช้เมล็ดประมาณ 3 กรัม บดให้เป็นผงรับประทานวันละ 3 ครั้ง(ช่วยขับเสมหะ แก้คลื่นเหียนอาเจียนได้ดีอีกด้วย)
————————————–
หญ้าแห้วหมู
หญ้าแห้วหมู หรือหญ้าขนหมู
ประโยชน์ทางสมุนไพร หัวหญ้าแห้วหมูเป็นน้ำมันหอมระเหย (Essential oil) มีสารประกอบทางเคมีหลายชนิด จากรายงานพบว่ามีฤทธิ์ คลายอาการ เกร็งตัวของกล้ามเนื้อเรียบ และสารสกัดจากแอลกอฮอล์จากรากแห้วหมูทำให้มีการขับปัสสาวะมากขึ้น จากการที่มีน้ำมันหอมระเหยและลดการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อเรียบ ทำให้ลดอาการท้องอืดท้องเฟ้อแน่นจุกเสียดได้ดีกองวิจัยการแพทย์ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ รายงานว่าไม่มีพิษเฉียบพลัน
วิธีใช้ ใช้เป็นยาแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด โดยใช้หัวหญ้าแห้วหมู 1 กำมือ(60-70 หัว หรือหนัก 15 กรัม) ทุบให้แตก ต้มเอาน้ำดื่มหรือใช้หัวสดครั้งละ5 หัว โขลกให้แหลกผสมกับน้ำผึ้งรับประทาน
————————————–
ชุมเห็ดเทศ
ชุมเห็ดเทศ หรือขี้คาก ลับมีนหลวง หมากกะลิงเทศ ชุมเห็ดใหญ่
ประโยชน์ทางสมุนไพร ใบชุมเห็ดเทศมีสารสำคัญคือแอนทราควิโนนเช่นสาร Aloe-emodin,Chry, sophanol, emodin, sennoside ยังมีสารพวก Flavonoids, terpenoids สารแอนทราควิโนน มีฤทธิ์กระตุ้นทำให้ลำไส้ใหญ่มีอาการบีบตัวเพื่อการขับถ่ายได้ไม่จำเป็นไม่ควรที่จะใช้ยาติดต่อกันเป็นระยะเวลานานเพราะจะทำให้ลำไส้ใหญ่ชินกับยา ถ้าไม่ใช้ก็ไม่ถ่าย
วิธีใช้ ใบและดอกชุมเห็ดเทศใช้เป็นยารักษาโรคได้ใช้เป็นยารักษาอาการท้องผูก
ใช้ดอกสด 2-3 ช่อ ต้มรับประทานกับน้ำพริก หรือนำเอาใบสดมาล้างให้สะอาดหั่นตากแห้งใช้ต้มชงน้ำดื่ม ครั้งละ 12 ใบ รับประทานก่อนนอน
————————————–
ฟ้าทะลายโจร
ฟ้าทะลายโจร หรือคีปังฮี (จีน) ฟ้าทะลายโจร หญ้ากันงู น้ำลายพังพอน ประโยชน์ทางสมุนไพร ชาวจีนใช้ฟ้าทะลายเป็นยามาแต่โบราณ และมาเป็นที่นิยมใช้ในประเทศไทยเมื่อไม่นานมานี้ โดยใช้เฉพาะใบหรือทั้งต้นบนดินซึ่งเก็บก่อนที่จะมีดอกเป็นยาแก้ท้องเสีย
วิธีใช้ ใช้ใบสด 1-3 กำมือ ต้มน้ำดื่มก่อนอาหารวันละ 3 ครั้ง หรือใช้ใบแห้งบดเป็นผงละเอียดปั้นเป็นยาลูกกลอนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.8 ซม.กินครั้งละ 3-6 เม็ด วันละ 3-4 ครั้ง ก่อนอาหารและก่อนนอน สำหรับผงฟ้าทะลายที่บรรจุแคปซูล ๆ ละ 500 มิลลิกรัม ให้กินครั้งละ 2 เม็ด วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหารเช้าและเย็น อาการข้างเคียงที่อาจพบคือคลื่นไส้
——————————————–
กระท้อน หรือ เตียน เลื่ยน สะท้อน มะต้อง
ประโยชน์ทางสมุนไพร กระท้อนเป็นผลไม้มีสานแอนติออกซิแดนท์สูง ช่วยต้านอนุมูล
อิสระ ป้องกันการเกิดมะเร็ง บำรุงโลหิต แก้ลมจุกเสียด เนื้อกระท้อน อุดมไปด้วยคาร์โบไฮเดรต เส้นใย โปรตีน แคลเซียม เหล็ก ไนอะซิน วิตามินเอ วิตามินบี1 และวิตามินซี
– ใช้เปลือกของต้น ต้มน้ำดื่ม แก้ท้องเสีย
– ใช้รากตำผสมกับน้ำและน้ำส้มสายชู ดื่มแก้ท้องเดิน ขับลม
————————————–
ชะพลู(ช้าพลู)
ชะพลู(ช้าพลู) หรือนมวา ผักปูนา ผักพลูนก พลูลิง
ประโยชน์ทางสมุนไพร จากการทดลองในสัตว์พบว่าสารสกัดของช้าพลูทั้งต้น มีฤทธิ์
กระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ และคลายกล้ามเนื้อ
- ใช้ราก 1 กำมือ ต้มกับน้ำ 2 ถ้วยแก้ว เคี่ยวให้เหลือ 1 1/2 ถ้วยแก้ว รับประประทานครั้งละ 1/2 ถ้วยแก้ว แก้ท้องอืดเฟ้อ ขับลม
- ใช้รากครึ่งกำมือ ผล 2-3 หยิบมือ ต้มกับน้ำ 2 ถ้วยแก้ว เคี่ยวให้เหลือ 1 ถ้วยแก้ว รับประทานครั้งละ 1/4 ถ้วยแก้ว แก้บิด
————————————–
