ยาดีสมุนไพรพิกัดไทย (ตอนที่ 3) จบ

แชร์

วิถีสุขภาพ

โดย…พินิจ จันทร

วันอังคารที่ 16 พฤศจิกายน 2564

ชิงชี่

ชิงชี่ – Capparis micracantha DC.ชื่ออื่น กระดาดขาว กระโรกใหญ่ จิงโจ้ พญาจอม ปลวก แสมซอ กระดาดป่า ค้อนฆ้อง ชายชู้ หมากมก ซิซอ พวงมาระดอ เม็งซอ ราม แส้ม้าทลาย หนวดแมวแดง

ลักษณะ ไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูง 1-6 เมตร มีหนามที่กิ่งก้าน ใบเดี่ยว รูปขอบขนาน รูปวงรีหรือรูปไข่ กว้าง 4-10 ซม. ยาว 8-24 ซม. ดอกช่อ ออกที่ซอกใบหรือกิ่งก้านใกล้ซอกใบ กลีบดอกสีขาว มีแต้มสีเหลือง เมื่อแรกบาน และเปลี่ยนเป็นแต้มม่วงแกมน้ำตาล ผลเป็นผลสด รูปกระสวย กลมหรือทรงกระบอก เมื่อสุกสีแดง
สรรพคุณและส่วนที่นำมาใช้เป็นยา
ราก – ใช้เป็นยาขับลม รักษามะเร็ง (แผลเรื้อรัง เน่า ลุกลาม รักษายาก)
ต้น – ตำพอก แก้ฟกบวม

ใบ – เข้ายาอาบและกิน รักษาโรคผิวหนัง ผื่นคัน เป็นเม็ดขึ้นคล้ายผด มักมีไข้ร่วมด้วย

เท้ายายม่อม

เท้ายายม่อม – Clerodendrum petasites S. Moore ชื่ออื่น กาซะลอง จรดพระธรณี ดอกคาน ปิ้งขม ปิ้งหลวง พญารากเดียว พญาเล็งจ้อน เล็งจ้อนใต้ พมพี พินพี่ ไม้เท้าฤาษี หญ้าลิ้นจ้อน

ลักษณะ ไม้พุ่มขนาดเล็ก สูง 1-2.5 เมตร ลำต้นตรง บริเวณปลายกิ่งเป็นสันสี่เหลี่ยม ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามหรือรอบข้อ ๆ ละ 3-5 ใบ รูปวงรีแกมขอบขนาน หรือรูปขอบขนานแกมใบหอกกลับ กว้าง 1.5-2.5 ซม. ยาว 12-18 ซม. ดอกช่อ แยกแขนง ออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาว เชื่อมติดกันเป็นหลอดยาว ผล เป็นผลสด รูปทรงกลม เมื่อสุกสีดำ มีกลีบเลี้ยงสีแดงติดอยู่
สรรพคุณและส่วนที่นำมาใช้เป็นยา
ราก – ใช้เป็นยาขับเสมหะลงเบื้องต่ำ ขับพิษไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้อาเจียน หืดไอ และตำพอกแก้พิษฝี

มะเดื่ออุทุมพร

มะเดื่ออุทุมพร – Ficus racemosa Linn. ชื่ออื่น เดื่อเกลี้ยง เดื่อน้ำ มะเดื่อ มะเดื่อชุมพร

ลักษณะ ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงได้ถึง 30 เมตร มีน้ำยางขาว กิ่งอ่อนและผล มีขนละเอียดสีขาว ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปวงรี รูปไข่ รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก กว้าง 3.5-8.5 ซม. ยาว 6-19 ซม. ดอกช่อ เกิดภายในฐานรองดอก ที่มีรูปร่างคล้ายผล ออกที่ลำต้นและกิ่ง แยกเพศอยู่ในช่อเดียวกัน ผล เป็นผลสด รูปไข่แกมสามเหลี่ยม เมื่อสุกสีแดงแกมชมพู
สรรพคุณและส่วนที่นำมาใช้เป็นยา
ราก – ใช้แก้ไข้พิษ แก้ร้อนใน
เปลือกต้น – มีรสฝาด แก้อาการท้องเสียที่ไม่ใช่บิด หรืออหิวาตกโรค แก้อาเจียน ห้ามเลือด ชำระแผล

ย่านาง

ย่านาง – Tiliacora triandaDiels.

ลักษณะ ไม้เถา ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่แกมใบหอก กว้าง 2-4 ซม. ยาว 5-12 ซม. ดอกช่อ ออกตามเถาและที่ซอกใบ แยกเพศ อยู่คนละต้น ไม่มีกลีบดอก ผลเป็นผลกลุ่ม ผลย่อย รูปวงรี
สรรพคุณและส่วนที่นำมาใช้เป็นยา
ราก – ต้มกับน้ำดื่ม แก้ไข้ทุกชนิด

(ตอนต่อไป : ยาดีสมุนไพรแก้ไข้ ลดความร้อน แก้คลื่นไส้ อาเจียน)


แชร์