สูตรยอดยาดีสมุนไพรรักษามะเร็งระยะสุดท้าย (ตอนที่ 5)

วิถีสุขภาพ

โดย…พินิจ จันทร

วันพฤหัสบดีที่ 21 ตุลาคม 2564

1.ฝางแดง

เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก  มีหนามตลอดทั้งต้นและกิ่ง  โคนหนามเป็นเต้าเล็ก ๆ  ใบประกอบ ใบย่อยเป็นใบประกอบด้วยใบย่อยเล็กเหมือนใบมะขาม  ดอกเล็กสีเหลืองเป็นช่อ  ผลเป็นฝักแบนสีเขียวเหมือนใบมีดปังตอ  เนื้อไม้เป็นสีส้มอ่อน  แก่นสีแดงออกสีส้มเข้ม  นิยมเรียกว่าฝางเสน  ให้สีแดง  เกิดตามป่าดงดิบเขา  ป่าโปร่งทั่วไป   ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด

ชื่อวิทยาศาสตร์  :  Caesalpinia sappan Linn.
ชื่อสามัญ     :  Sappan
ชื่อวงศ์                 :  CAESALPINIACAEA
ชื่อพื้นเมืองอื่นๆ  :  ฝางแดง, ง้าย (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี), หนามโค้ง (แพร่

สรรพคุณ

แก่น รสฝาดเปรี้ยว  ต้มเอาน้ำดื่ม  บำรุงโลหิต  ขับฟอกโลหิต  แก้ไข้

2.ฟ้าทะลายโจร

เป็นไม้ล้มลุกสูง 1-2 ศอก ลำต้นสี่เหลี่ยมตั้งตรง แตกกิ่งก้านสาขามากมาย ใบเรียวกว้างประมาณ 1 ซ.ม. ดอกออกเป็นช่อเล็กๆ สีขาว มีรอบประสีม่วงแดง กลีบดอกด้านบนมี 3 หยัก ด้านล่างมี 2 หยัก ผลเป็นฝักคล้ายฝักต้อยติ่ง เมล็ดสีน้ำตาลอ่อน ต้นและใบมีรสขมมาก ส่วนที่ใช้เป็นยาคือ ราก ใบ ทั้งต้น

ชื่อวิทยาศาสตร์  :  Andrographis paniculata (Burm) Nees
ชื่อวงศ์                 :  ACANTHACEAE
ชื่ออื่นๆ                : ฟ้าทะลาย, น้ำลายพังพอน, ยากันงู, ฟ้าลาง, เมฆทะลาย, ฟ้าสะท้าน, สามสิบดี, ดีปังฮี (จีน)

สรรพคุณ

–  ใช้รักษาอาการเจ็บคอ
–  ใช้แก้อาการท้องเสีย และโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน

–  บรรเทาอาการหวัดและเสริมภูมิต้านทาน ทำให้ร่างกายแข็งแรงขึ้นหายจากหวัด ภูมิแพ้ที่มักเป็นบ่อยๆ ให้หายเร็วขึ้น

–  ใช้เป็นยาภายนอกเป็นยาพอกฝี รักษาแผลที่เป็นหนอง

วิธีการนำไปใช้

1. ใช้ในรูปยาต้ม โดยใช้ใบและกิ่งสดล้างสะอาด สับเป็นท่อนสั้นๆ ประมาณ 1 กำมือ ต้มกับน้ำ 10-15 นาที ดื่มก่อนอาหารวันละ 3 ครั้งแก้เจ็บคอ ใช้แก้ท้องเสีย แก้บิด ใช้ 2-3 กำมือ
2. ใช้ในรูปยาลูกกลอน โดยนำใบและกิ่งมาล้างให้สะอาดผึ่งลมให้แห้ง บดให้เป็นผง ปั้นผสมกับน้ำผึ้งเป็นเม็ดขนาดเท่าปลายนิ้วก้อย ผึ่งให้แห้ง รับประทานครั้งละ 3-6 เม็ด วันละ 3-4 ครั้ง ก่อนอาหารและก่อนนอน
3. ใช้ในรูปยาแคปซูล โดยใช้ผงใบและลำต้นบรรจุลงในแคปซูล ใช้รับประทานก่อนอาหารและก่อนนอน เนื่องจากฟ้าทะลายโจรมีรสขมมาก จึงนิยมใช้ในรูปยาลูกกลอนและรูปยาแคปซูล ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์ฟ้าทะลายโจรจำหน่ายในรูปยาแคปซูล

ข้อควรระวัง

ห้ามใช้กับผู้ป่วยที่มีความดันต่ำและมีอาการท้องอืด แน่นท้อง อาหารไม่ย่อย บางคนเมื่อกินยาฟ้าทะลายโจรแล้วมีอาการปวดท้อง ท้องเสีย เวียนหัว หรือมีอาการผิดปกติอื่นๆ ซึ่งควรหยุดยาทันที ไม่ควรรับประทานติดต่อกันนานเกินไป เนื่องจากฟ้าทะลายโจรจะทำลายจุลินทรีย์ที่อยู่ในกระเพาะอาหารมากเกินไป

หมายเหตุ : อ่านรายละเอียดในบทถัดไป

3.แฮ่มหรือแห้ม

เป็นไม้ยืนต้น เป็นสมุนไพรที่ใช้กันมากในแถบประเทศลาว เวียดนาม ประกอบด้วย 2 สายพันธุ์คือ

1. แฮ่ม Coscinium usitatum ไม้เถา รากและเถาสีเหลือง ใบเป็นแบบสลับ ดอกสีขาว ออกเป็นช่อระหว่างใบ พบตามป่าเกือบทุกภาคของประเทศลาว ส่วนที่ใช้ เถาแก่ ส่วนประกอบทางเคมี อัลคารอยด์ และเบอบีริน สรรพคุณแผนโบราณ ใช้สำหรับแก้ปวดท้องบิด แก้ไข้ ไล่ยุง และแก้ตาแดง สำหรับการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ไม่พบรายงาน
2. แฮ่ม Fibraurca recisa Pierre ไม้เถา เถาแก่สีเหลือง ใบเป็นแบบสลับ ดอกสีเหลืองอมเขียว ออกดอกในช่วงเดือนพฤษภาคม-สิงหาคม ส่วนที่ใช้ รากและเถา ส่วนประกอบทางเคมี อัลคารอยด์ พัลมาทิน จูโทรไรซิน คูลัมบามีน และ เบอบีรีน สรรพคุณแผนโบราณ แก้ตาอักเสบ ฝี แก้ผื่นคัน ลำไส้อักเสบ กระเพาะอักเสบ โรคบิด และแก้ไข้ การศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์พบว่า มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย ทั้งหมดเป็นสรรพคุณของแห้ม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสรรพคุณแผนโบราณ จึงไม่แน่ใจถึงความปลอดภัยของการใช้ และขนาดที่เหมาะสมต่อการใช้ เนื่องจากยังขาดข้อมูลการศึกษาความพิษและการศึกษาทางคลินิกอีกมาก

ชื่อท้องถิ่น       :  แฮ่ม, แห้ม
ชื่อทั่วไป          :  แฮ่ม, แห้ม (อ่านว่าแฮ่ม) มีมากที่ประเทศลาว

สรรพคุณ

ส่วนที่เป็นยาคือเปลือกไม้ มีสีออกเหลือง นำมาต้มกับน้ำ รสชาติค่อนข้างขม  ต้นแห้มนำมาล้างแล้วตากแห้ง รักษาโรคความดันโลหิตสูง, ละลายไขมัน, โรคไต, เบาหวาน, สารพิษตกค้าง

(ตอนต่อไป : วิธีปรุงยาสมุนไพรรักษามะเร็งทั้ง 2 สูตร)