กรมพัฒนาที่ดิน ชูธง เกษตรอินทรีย์ ตามมาตรฐาน PGS

76

กรมพัฒนาที่ดิน สนับสนุนเกษตรกรหันมาทำเกษตรอินทรีย์ โดยมีระบบการรับรองมาตรฐานแบบมีส่วนร่วม PGS  ซึ่งเป็นกระบวนการรับรองที่เป็นระบบสากล ทั่วโลกให้การยอมรับ มีความเหมาะสมกับเกษตรกรรายย่อย ประหยัดค่าใช้จ่าย  อีกทั้งเป็นระบบที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้การสนับสนุน

รายแรก นางสาวเสาวนีย์  เมฆานุพักตร์  เจ้าของ “Get Farmily เกษตรกรในสวนเพื่อน” บ้านเลขที่ 51/1 หมู่ 4 ต.สันผีเสื้อ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ ซึ่งอยู่กลางใจเมือง รายล้อมไปด้วยหมู่บ้าน  จัดเป็นเกษตรกรรายใหม่ ขั้นที่ 1 กลุ่ม PGS เชียงใหม่ มีพื้นที่ทำกิน 19 ไร่  มีความสนใจการทำเกษตรอินทรีย์  ด้วยการปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกข้าวอินทรีย์ เลี้ยงไก่อารมณ์ดี  700 ตัว เก็บไข่ได้วันละ 300 ฟอง นำไปขายได้ฟองละ 5 บาท สามารถเก็บไว้ได้นานกว่าการเลี้ยงในระบบฟาร์มปิด รวมไปถึงปลูกพืชผสมผสาน ควบคู่ไปด้วย เป็นการสร้างรายได้อย่างมันคงและยั่งยืน

น.ส.เสาวนีย์ เล่าด้วยความภาคภูมิ ว่า แม้เรียนจบด้านพืชสวน แต่ได้ไปทำอาชีพอื่นมาก่อน  เพิ่งจะหันมาทำเกษตรอินทรีย์ ต่อจากเพื่อนได้เพียง 5 ปี ถือเป็นเรื่องยากที่จะเปลี่ยนความเชื่อในการปลูกพืชโดยไม่ใช้ยาฆ่าแมลง แต่ในที่สุดก็สามารถทำได้สำเร็จตามความตั้งใจ  และเป็นผู้ผลิตอาหารปลอดภัยให้แก่ผู้บริโภค สำหรับผลผลิตที่ได้ เมื่อนำไปขายจะได้ราคาดีกว่าผู้ที่ใช้ยาฆ่าแมลง เพราะมีเครือข่ายผู้บริโภคมารับซื้อ  ตนคาดหวังว่า ในอนาคตสวนแห่งนี้จะพัฒนาเป็นศูนย์การเรียนรู้เกษตรอินทรีย์แก่ผู้สนใจต่อไป

รายที่ 2 นางผ่องพรรณ สะหลี เจ้าของ “สวนฮ่มสะหลี”  อยู่บ้านเลขที่ 112/2 บ้านหนองเต่าคำ หมู่ที่ 1 ต.ป่าไผ่ อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ หนึ่งในสมาชิกกลุ่มเกษตรอินทรีย์ PGS เชียงใหม่ สมาชิกสหกรณ์เกษตรอินทรีย์ซียงใหม่ จำกัด  เดิมทีมีอาชีพรับจ้างและทำนาข้าว  ประสบปัญหาผลผลิตต่ำ มีต้นทุนการผลิตสูง ทำให้ขาดทุน ประกอบกับการนั่งเย็บผ้านานๆ ทำให้ปวดหลัง สุขภาพไม่ดี จึงมีความคิดที่จะเปลี่ยนอาชีพ หันมาเริ่มทำสวน ในปี 2556

นางผ่องพรรณ เล่าว่า ระยะแรก ปลูกพืชผักไว้บริโภคในครัวเรือน อาทิ ผักกาด คะน้า กะหล่ำปลี ถั่วฝักยาว ถั่วพู ถั่วลันเตา พริกชี้หนู จิงจูฉ่าย ผักบุ้ง และไม้ผลยืนต้น   มะม่วง ลำไย กล้วย มะพร้าวน้ำหอม ผลผลิตที่เหลือจากการบริโภค  นำไปขายในชุมชน ต่อมาปรับพื้นที่มาทำเกษตรแผนใหม่  ขุดบ่อน้ำ ขุดร่องสวน ปลูกหญ้าแฝก  เข้าอบรมการทำเกษตรแบบอินทรีย์จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ และเข้าร่วมเป็นสมาชิกสหกรณ์เกษตรอินทรีย์เซียงใหม่ จำกัด ได้รับองค์ความรู้ในการผลิตพีชอินทรีย์ ได้รับการสนับสนุนเมล็ดพันธุ์พืช พร้อมดำเนินการจัดหาตลาดเพื่อจำหน่ายสินค้าเกษตรอินทรีย์ นับเป็นจุดเริ่มตันของการทำเกษตรอินทรีย์อย่างเต็มตัว

ต่อมา พ.ศ. 2557 ได้มีโอกาสเข้าร่วมอบรม “การรับรองเกษตรอินทรีย์ ระบบการรับรองแบบมีส่วนร่วม (พีจีเอส)” Paricipatory Guarantee System (PGS) ซึ่งจัดโดย กรมพัฒนาที่ดินร่วมกับมูลนิธิเกษตรอินทรีย์ไทย เป็นการจุดประกายความคิด มุ่งมั่นและตั้งใจ ที่จะทำให้ผลผลิตทุกชนิดจกสวนฮ่มสะหลี จะต้องผ่านการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ ในที่สุด สถานีพัฒนาที่ดินเชียงใหม่ ได้คัดเลือก สวนฮ่มสะหลี เป็นโครงการจัดตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ PGS  ในปี2560 เพื่อเป็นต้นแบบการทำเกษตรอินทรีย์ให้กับเกษตรกรและผู้ที่สนใจ โดยได้แปรรูปผลผลิตอินทรีย์ภายในสวนเพิ่มมูลค่าของสินค้าและเพิ่มรายได้ อาทิ แยมหม่อน แชมพูมะกรูดอินทรีย์ ภายใต้การรับรองแบบมีส่วนร่วม PGS นับเป็นเกษตรกรต้นแบบของการทำเกษตรอินทรีย์ให้กับเกษตรกรรายอื่นๆ ได้

รายที่ 3 นางสาวเชาวพรรณ อัชนันท์ อยู่บ้านเลขที่ 128 หมู่ 2 ต.หนองหาร อ.สันทราย จ.เชียงใหม่ สังกัดกลุ่มเกษตรอินทรีย์ PGS เมืองเชียงใหม่ แปรรูปผลิตภัณฑ์จากผลผลิตทางการเกษตรของสมาชิกกลุ่ม PGS ในแบรนด์ “พิงค์ธรรมชาติ” ผลิตภัณฑ์สำหรับใช้ในครัวเรือน เพื่อผู้รักธรรมชาติ และต้องการมีส่วนร่วมในการรักษาสิ่งแวดล้อม ผลิตจากสิ่งที่ดีที่สุดที่ธรรมชาติสร้างสรรค์ โดยการนำจุลินทรีย์ DMO (Develop Micro-Organism) ที่มีประโยชน์ และ ได้รับการพัฒนา มาสกัดพืชผักผลไม้ปลอดสารพิษชนิดต่าง ๆ (Organic Product) พลังเอ็นไซม์ และกลิ่นหอมตามธรรมชาติ ก่อให้เกิดประสิทธิภาพในการทำความสะอาด และกำจัดกลิ่นอับชื้น  หลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีทุกชนิดที่มีสารพิษตกค้าง ไม่ใช้สารกันบูด สารแต่งกลิ่น และสีสังเคราะห์ โดยมีผลการตรวจรับรองคุณภาพมาตรฐานสินค้า เพื่อส่งออกจากห้องปฏิบัติการสถาบันตรวจสอบคุณภาพและมาตรฐานผลิตภัณฑ์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ประโยชน์จากจุลินทรีย์ที่ชะล้างออกไปจะช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ ดับกลิ่นเหม็น ตามท่อระบายน้ำ ช่วยรักษาสภาพดินและแหล่งน้ำตามธรรมชาติ

ทั้งนี้ เกษตรกรกลุ่มเกษตรอินทรีย์ PGS เมืองเชียงใหม่ ส่วนใหญ่จะนำผลผลิตที่ได้ไปวางจำหน่ายที่ตลาดจริงใจ ซึ่งเป็นตลาดเช้าที่ขายเฉพาะวันเสาร์ และ อาทิตย์  เน้นขายของคุณภาพ ผัก ผลไม้ ปลอดจากสารพิษ ผักออร์แกนิค เกษตรกรขายเอง  โดยใช้ระบบการรับรองแบบมี ส่วนร่วม หรือ PGS เป็นเครื่องมือในการพัฒนากลุ่มเกษตรกรเข้าสู่การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์   มีการรวมกลุ่มกันอย่างเข้มแข็งและสามารถเข้าสู่ การรับรองมาตรฐานเกษตร  ส่งผลให้ผลผลิตที่ได้มีคุณภาพและมีความปลอดภัยต่อชีวิตทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค เป็นที่ต้องการของตลาดทั้งภายในและภายนอกประเทศ อีกทั้งเป็นหนทางหนึ่งในการช่วยกันลดพิษทางดินและช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมของโลกให้ดียิ่งขึ้น

กานต์ เหมสมิติ รายงาน